Utgreiing av fylkesbiblioteka si
rolle i framtida
Statens bbibliotektilsyn har sett ned ei arbeidsgruppe
som skal greie ut om rolla fyllkesbiblioteka skal ha i framtida.
Arbeidsgruppa har medlemmar frå alle delar av biblioteksektoren, og skal
klarleggje sider ved dagens situasjon og få innspel til debatten om kva oppgåver som skal
løysast på fylkesnivå i framtida. Kva vil vera dei viktigaste oppgåvene for fylkesbiblioteka i åra som
kjem?
Les
meir om arbeidet til denne gruppa; Bakgrunn for nedsetjing, mandat,
møtereferat m.m.
[Toppen]
Prosjektmidlar til breibandsatsing
i folkebiblioteka
Også i 2002 vil det bli delt ut midlar til
breibandsprosjekt knytta til folkebiblioteka i kommunane. Dessverre er
summen halvert frå 2001, til 7,5 millionar i 2002. Søknadsskjema og
søknadsfrist er enno ikkje klare, men det kan vere greit å alt no byrje
å tenkje på mogelege prosjekt.
Ein kan lese meir på breibandsidene
til Statens bibliotektilsyn.
[Toppen]
Nytt ABM-organ
Som dei fleste veit skal Statens bibliotektilsyn,
Riksbibliotektenesta og Norsk museumsutvikling skal integrerast i ein ny institusjon. Departementet tar sikte på
at heile omstillinga frå tre skilde institusjonar til eit nytt samla organ skal vera gjennomførd i
løpet av 2002. Les meir.
[Toppen]
I veke 42 feira Førdehuset 25 års jubileum. Som
ein av mange tilstellingar arrangerte vi på Førde
bibliotek bamsedag. Nokre barnehager vert særleg inviterte,
ellers var det ope for alle som hadde lyst til å vere med. Alle vart
på førehand oppfordra til å ta med seg kosedyra sine. Dei bibliotektilsette
tok også med seg bamsane sine, slik at alt før ungane kom hang det
alt 30-40 bamsar rudt om. Vi hengte opp kosedyr i taket, rundt på veggane
og på hyllene.
Berit Snøan frå Sogn og Fjordane
teater las og fortalde. Vi køyrde
same
programmet to gongar, kl 10.30 og 13.30, slik at flest
mogleg skulle kunne delta. Det starta med å synge bursdagsongen for Ole Brumm. Så las Berit Snøan "Bymusikantene frå
Bremen, før ho dramatiserte "Gullhår og dei
tre bjørnane". Særleg det siste var veldig vellukka.
Der brukte Berit Snøan ei handdokke ho hadde laga, og fekk i tillegg
låne bamsane til ungane. Når ho var ferdig måtte ho dikte eit eventyr
til slik at nokre fleire kosedyr fekk vere med. Det vart ein veldig
vellukka dag. Det var i tillegg til vaksne ca 55 ungar i alderen 3-6
år på besøk. NRK Sogn og Fjordane laga og eit kort innslag som vart sendt dagen etter.
Ann-kristin Hovstad
Førde bibliotek
[Toppen]
DYREFABLAR
OG DYRESEGNER
-eit to månader langt samarbeid mellom Aurland
folkebibliotek og 3.klasse på Aurland barne- og ungdomsskule
Læraren
ville ved skulestart at elevane skulle få lytta til segner og møta eldre
litteratur som folkeeventyr og fabler i tråd med læreplanen. Ho ønskte at
elevane både skulle få lytta, lesa, skriva og teikna i samband med
prosjektet. Vidare ville ho at elevane skulle konsentrera seg om leseøving
i lag med foreldra over ein periode. Biblioteket ønskjer at barna skal bli
fortrulege med folkebiblioteket både som ein stad der dei kan låna bøker
få gode litterære opplevingar. Dermed sette vi i gang.
På
biblioteket
I
prosjektperioden har klassen komme på biblioteket 1. time, 8 tysdagar på
rad.
Kvar time
har hatt same form. Vi har samla oss i ring med song, regler i talekor og
lytting til ein fabel. Etterpå får elevane låna bildeboka dei skal lesa
den inneverande veka. Alle bøkene er på nynorsk og er små forteljingar
der dyr er aktørar. Bibliotekaren har hatt ansvaret for opplegget denne
timen.
Litt
om forteljarstoffet
At dyra
kan snakka og le, forbausar ikkje 8-åringen,
heller ikkje at dyra har eigenskapar og karaktertrekk som barnet
kjenner att i seg sjølv. Den uansvarlege haren, den trottige skilpadda, den
arrogante flyndra og den fysisk overlegne løva er alle berarar av
menneskelege eigenskapar, ofte i reindyrka form. Og fablen syner korleis
dyra lyt handtera desse karaktertrekka for at det skal gå dei vel. På same
måte talar dei til barna og gjer dei kjende med seg sjølve. Når barna
lytter til ein fabel skapar dei bilete sjølve. Dei treng desse bileta.
Røynsler
med at 8-åringar gler seg over desse små forteljingane, og at dei gir svar
på noko av det dei undrar seg over, gjorde at vi ville fortelja dei til
3.klassingane. Forteljarstoffet henta vi frå Æsop, folkeeventyra og Små
sagn om store ting av Dan Lindholm.
Kontakt
med foreldra
På eit
foreldremøte 3.klasseforeldra orienterte bibliotekaren om
”fabelperioden”. Vi hadde òg ein temakveld for vaksne på
folkebibioteket om kva fablar og natursegner kan bety for eit veksande
menneske, samt ta i mot idear og tankar frå foreldra. Då henta vi inn Jørgen
Lunde, Steinerskulelærar gjennom mange år.
På skulen
Elevane
har fått kvar si ”silkebok”. Det
er ei teiknebok med silkeark mellom kvart blad. I den har dei teikna og
skrive både frå fabelen og bildeboka dei har lese. Saman med elevane har læraren
fortalt oppatt fabelen frå biblioteket ein gong seinare i veka. Songane og
talekora har òg komme att i løpet av skuleveka.
Kva skjedde heime?
Kvar veke
har barna lånt kvar si biletbok. Det varierer veldig kor mykje ein 8-åring
les. Vi ønskte difor at foreldra skulle lesa boka til barnet, og at barnet
kunne lesa sjølv i den grad ho/han meistra det. Det viktige er at barnet og
ein vaksen kan samla seg om ei positiv leseoppleving. Vi bad foreldra gjerne
lesa boka fleire gonger. Då vart det lettare for barnet å lesa noko sjølv.
Vurdering
Nitten
barn har kome som perler på ei snor inn i biblioteket desse
tysdagsmorgonane. Dei har hatt med seg låneboka si og nøye valt ut ei ny.
Det har vore ro over barna, og dei har vore lyttande og teke til seg det som
har vorte fortalt. Åtte besøk av same klasse er litt råflott sett i
klassebesøksamanheng. Å bruka måndagskvelden til å læra ein fabel og
eit nytt vers av ”Bekken går i engen” (Henrik Wegeland) utanboks,
er heller ikkje det vi vanlegvis gjer. Å fortelja er meir krevjande
enn å lesa, men kontakten og konsentrasjonen er mykje større kring ei
forteljing enn ei opplesing. Og tru det eller ei, no syng barna alle tolv
versa av ”Bekken går i engen” utan hjelpetekst. Læraren tykte samlinga
på biblioteket var ein god start på dagen og eit godt utgangspunkt for
elevane sitt vidare arbeid med lesing og skriving. Vi tykkjer det har vore
vel verdt arbeidet.
Ingunn
Stokstad
Aurland folkebibliotek
[Toppen]
Møte
om årets barne- og ungdomslitteratur
Måndag 26. november var vi samla nesten 60
menneske på Sunnfjord hotell for å delta på det årlege møtet om barne-
og ungdomslitteratur med forelesarar frå Norsk Barnebokforum. Etterkvart er
vi mange som veit at dette er eit veldig nyttig møte å vera med på fordi
foredragshaldarane alltid er gode og inspirerande å høyre på.
Men flyet som dei tre foredragshaldarane
skulle komma med, landa aldri på Bringeland. Det var først tekniske
problem og sidan, då dei kom til Førde, kunne dei ikkje landa. Flyet gjekk
vidare til Bergen, og vi måtte avlyse møtet. Alle fekk lunsj før dei
gjekk.
Det var svært skuffande å måtte avlyse møtet.
Vi ringte Norsk Barnebokforum same dag og bad om å få halde møtet etter
jul. Dessverre var det ikkje mogleg å få til eit nytt møte. Dei tre førelesarane
har ledig ikkje tid etter jul.
Til trøyst kan eg fortelje to ting til slutt:
Norsk Barnebokforum lovar å koma fram i god tid før møtet neste år. For
dei som gjerne vil ha ein gjennomgang av årets litteratur, vert det truleg
referat i Norsk Barnebokforum sitt eige blad. Eg vil sende kopi av dette til
alle biblioteka i fylket dersom det kjem i bladet.
Anne Sagen
Fylkesbiblioteket
[Toppen]
Seminar om litteraturformidling
til barn og unge
Seminaret var tysdag 27. november, altså dagen etter det
avlyste Barnebokmøtet. Heldigvis var deltakarane i godt humør. Dei fleste
hadde venta sidan dagen før. Vi på fylkesbiblioteket var nesten ekstatisk
lykkeleg over at dei tre ”nye” foredragshaldarane kom fram. Dei kom
kvelden før og glad for bra hotell og mange deltakarar, heile 29
bibliotekfolk.
Det var Statens Bibliotektilsyn arrangerte seminaret. Dei
ville med dette seminaret gje oss påfyll av inspirasjon og kunnskap til
arbeidet vårt med å formidle litteratur til barn og unge, kanskje spesielt
til unge.
Troll i ord
Det var to foredrag. Anne Liv Tønnesen frå Rogaland fylkesbibliotek
fortalde om prosjektet ”Troll i ord” som er eit prosjekt som har prøvd
ut nye måtar å stimulera til lesing. Dei har oppnådd mykje positivt.
”Troll i ord” er eit såkalla signalprosjekt. Det vil seie at eit viktig
mål med prosjektet er å gjere kjent for resten av biblioteka kva dei har
oppnådd. Sjå på heimesida til prosjektet www.trolliord.org
for meir informasjon. Heimesida inneheld bl.a. prosjektoppskrifter. Her kan
du finne forslag til tiltak for å auke leselysten, fordelt på gruppene
barnehage, barneskule, ungdomsskule, vidaregåande skule og folkebibliotek.
Dei har enormt mange forslag. Ta ein titt og bli imponert.
”Troll i ord” har samarbeida med eit reklamebyrå som
ein del av prosjektet. Frå reklamebyrået fekk høyre at biblioteka er trua
frå fleire hald, at biblioteka må ha ein tydelegare profil - lesing er
kjekt - og jobben vår er å få det fram. Tønnesen snakka om at vi som
formidlarar må tore å sleppe oss laus, flørte med lånarane. Dette er
lettare å gjere dersom vi snakkar om noko vi likar, føler at vi har noko
å ”selje”.
Brukarmedverknad
Hanne Dahll-Larssøn heldt det andre foredraget; Brukarmedvirkning og
”etisk prosess”.
Hanne Dahll-Larssøn arbeiderer på Kristiansand bibliotek,
og i mange år har ho jobba med å få til ei god avdeling for ungdom i
biblioteket basert på kva ungdom sjølv likar og vil ha. Ho fortalde om
samarbeid med ungdom og var spesielt opptatt av å få vite korleis dei
ynskjer seg biblioteket dei som ikkje brukar biblioteket. Ho har difor
samarbeidd med ein skuleklasse for å kontakt med alle slags ungdommar,
ikkje berre dei som er ”frelst”. Ungdommane fekk vere med å bestemme
kva ho skulle kjøpe til avdelinga, både møblar, bilete, bøker,
teikneseriar osb. Ho fekk mange overraskingar, blant anna at ungdommen les
mykje meir vaksenbøker enn ho trudde, ungdomsbøker er ofte for barnslege.
Rollespelbøker var det stor interesse for. Det trur eg vi burde skaffe meir
av til biblioteka.
Fylkesbiblioteket har rapporter frå arbeidet hennar som
kopierast opp til dei som spør.
Det blei eit svært vellykka seminar. Vi fekk
lære mykje om litteraturformidling, og eg håper også at vi fekk
lyst å gjere noko med tilbodet vårt til unge.
Anne Sagen
Fylkesbiblioteket
[Toppen]
Vellukka arrangement i Sogndal
 29. og 30. oktober hadde vi besøk av Torstein Bugge
Høverstad. Han er mannen bak omsetjinga av Harry Potter-bøkene til norsk.
Måndag 29. okt. hadde vi ope familieprogram om kvelden der T.B.H. først
fortalde litt om det å omsetje bøker - kva dilemma han kom ut for t.d. i
høve namn ol. Deretter las han opp frå "Harry Potter og
ildbegeret" som er bok nr. 4 i serien. Omlag 60 tilhøyrarar - både
vaksne og barn. Dagen etter, på føremiddagen, hadde vi invitert alle
5.klassingane i kommunen hit til biblioteket til det same programmet som
kvelden før. Det var omlag 110 ungar. Torstein Bugge Høverstad var ein
utruleg god opplesar, men så har han jo lest inn bøkene på lydbok òg.
Måndag 12. november samla vi over hundre barn og
vaksne til skumringstime i biblioteket mellom kl 19 og 20. Tema i år var
"Ord og tonar i Norden". Vi fekk god hjelp av dei fire
distriksmusikarane Rigmor Henriksen , Maria Lith , Joakim Anselmby og Leif
Aslaksrud. I tillegg til desse var det Øystein Åsnes på kontrabass og
Lena Skjerdal med song og eventyr. 7-8 sjarmerande ungar frå Barnekoret ved
Sogndal musikkskule var òg med. Dei hadde sett saman eit veldig flott
program som vart godt motteke av publikum.
Signe Witsø
Sogndal bibliotek
[Toppen]
8. klasse ved Sande
skule blei fylkesvinnar i txt-aksjonen HYPERTEKST
Gode krefter har også i år gått saman om å
stimulere leselysten hos dei unge. Målgruppa i år var 13 til 16 år. På
nasjonalt plan var det ein vellukka aksjon, der mange sendte inn svar. Ein
kan jo håpe at mange av desse fekk lyst å lese bøker også, og oppdaga
nye forfattarar. I fylket vårt veit vi at biblioteka i Flora, Førde, Eid,
Sogndal og dessutan Bokbåten var med. Kva skular som deltok har vi ikkje
oversikt over.
Det er kåret ein vinnar i fylket, 8. klasse på
Sande skule i Gaular. Dei får ei bokpakke på 30 bøker og ein forfattar på
besøk. Forfattar kan dei velje sjølv.
Her er kommentarar frå lærarar som har
delteke i aksjonen, henta frå heimesida til Foreningen !les
”Alle elevene i klasse 8b på Båsmo
Ungdomsskole har nå lest Hypertekst på internett. De har jobbet to og to
ved hver sin datamaskin, og har levert navnelapper med sine svar til meg
etter hver lesetime. Dette var et flott tiltak som hjelper oss lærere til
å motivere elevene våre. Dette fenget elevene, de satt som tente lys foran
PC’ene”.
Peter M. Andersen, klassestyrer, Båsmo Ungdomsskole.
”Fin måte å fokusere på lesing og på
ny ungdomslitteratur. Det er viktig å sette av tid til lesing på skolen.
Vi hadde oppstart på folkebiblioteket der bibliotekaren fortalte og leste
fra de aktuelle bøkene og fra bøker om gresk mytologi. Meget bra!”
Hanne Haugland, lærer ved Rørvik skole
Anne Sagen
Fylkesbiblioteket
[Toppen]
 I
haust starta dei tre bokbåtfylka opp med ein bokbåtklubb for ungar frå 1.
- 7. klasse. Ungane vart registrerte som personlege medlemmar og vil få
tilsendt eit medlemsblad før kvar bokbåttur. Medlemsbladet vil innehalda
stoff om neste bokbåttur, bidrag frå elevane, konkurransar og omtale av
barnebøker. Bokbåtklubben skal prøva å fremja endå større leselyst og
bokinteresse blant elevane. I Sogn og Fjordane har me registrert 248
medlemmer etter turen i haust, og me er no i ferd med å laga det første
medlemsbladet som vert sendt ut til medlemmane i januar/februar 2002.
Neste bokbåttur går
i perioden 22. februar til 12. mars. Då skal me ha med oss musikaren og barnebokforfattaren Atle Hansen. Han vil lesa og fortelja frå
eigne bøker, i tillegg til at han vil underhalda oss med song og gitarspel.
Ingrid Dræge
Fylkesbiblioteket
[Toppen]
Ny norsk vaksenprosa
2001
 Aud
Nordgarden Grimstad samla 26 forventningsfulle bibliotektilsette i
"Lisjesalen" i Førdehuset 4. desember. Alle gleda seg til eit
inspirerande møte med eit utval av årets norske prosabøker. Leselysta
vart nok pirra hos nokon kvar då vi fekk høyre Aud si vurdering av
bøkene, samstundes trakk ho og fram korleis desse var blitt mottekne i
media. Det vart og tid til kommentarar frå tilhøyrarane om deira
oppfatning dei bøkene dei hadde lese sjølve.
Sjølv om vi ikkje har lyst eller tid til å lese alle
bøkene som vert omtala, er desse møta ei god hjelp i arbeidet med å kunne
formidle bøkene vidare til våre lånarar. Diverre gav Aud uttrykk for at
ho vurderer å pensjonere seg, og at det er små sjansar for at vi får sjå
ho att neste haust. Vi kan berre håpe at andre tek opp dette viktige
arbeidet slik at vi og for framtida kan få denne viktige informasjonen og
inspirasjonen til å anbefale "kulturfondbøkene" til lånarane
våre.
Gunnvor Schei
Fylkesbiblioteket
[Toppen]
Kurs i Mikromarc 2
Fylkesbiblioteket
skal arrangere kurs i Mikromarc 2 i Førde. Kurset vil gå
over to dagar, 6. og 7. februar 2002, og ein kan velje å gå ein av dagane,
eller begge to.
Første dag
vil bli for dei som ikkje har jobba noko særleg med Mikromarc og/eller
biblioteksystem tidlegare, t.d. skular eller andre som gjerne vil ha litt
basiskunnskap om systemet.
Andre dag
vil vere for dei som har brukt Mikromarc og biblioteksystem tidlegare, og
evt. dei som har gått første kursdag. Her vil ein gå meir grundig inn på
systemet og kva mogelegheitar som fins. Det vil bli lagt mest vekt på
katalogdelen.
Dersom det er
spesielle ting de vil skal bli tatt opp på kursdagane, kan de gjerne gi
beskjed til Anja.
Vi vil sende ut
nærare informasjon og påmelding rett over jul.
Anja Angelskår
Mjelde
Fylkesbiblioteket
[Toppen]
Nytt om namn
Sigrid Solberg har eitt års svangerskapspermisjon
frå stillinga som biblioteksjef ved Hyllestad folkebibliotek frå august 2001.
Marit Dale Hatlem vikarierar. Marit Kvitne frå Voss har ei
50% stilling ved biblioteket i same tidsrom.
Britt Kringlen er fast tilsett som biblioteksjef i
Naustdal kommune frå 1. september 2001.
Ingunn Stokstad har
sagt opp stillinga si som
biblioteksjef i Aurland, og gjekk over i ny stilling 5.desember. Ho er no
tilsett som norsklærar for vaksne framandspråklege i Aurland. Grethe
Vikesland er tilsett som vikar i biblioteksjefstillinga fram til ny
fagutdanna biblioteksjef er på plass, venteleg til våren. Grethe Vikesland
er geitebonde med allsidig bakgrunn innan jordbruk og barnehage. Dei to
siste åra har ho studert ved Høgskulen i Telemark.
Ragnhild Tunheim, som har vore tilsett i eit
vikariat ved Biblioteket Øyrane i Høgskulen sidan 13. august, har sagt opp
stillinga si frå nyttår. Ho skal no fortsetje med studiar ved UiB.
Ellers i Høgskulen var det fleire nytilsette
i august/september: Nora Lile på læresenteret på Studiesenter
Sandane (2 års engasjement), Ellen Lilleeng på Biblioteket
Fosshaugane i Sogndal (vikariat), og Else Marie Kirkhus på
Biblioteket Vie i Førde (vikariat).
Ved Sogndal bibliotek er det litt endringar: Susanne Daae-Qvale
har permisjon som biblioteksjef i eitt år frå nyttår, for å ta til i ei
ny stilling. Signe
Witzø og Gerd Vik skal i denne perioden dele på oppgåva som biblioteksjef,
50% kvar. Mette Lunde Bøyum (frå Fjærland-filialen) skal ta
enkelte vakter, og Synneva Kvam fortset i 50% stilling.
Eli Eide Årevik byrja 6. august i 37,33 % fast
stilling som bibliotekassistent ved Selje Folkeboksamling.
I Lærdal er begge filialstyrarane slutta. Oscar Lysne
slutta etter 37 år som filialstyrar ved Ljøsne filial, Torodd Cock
etter 10 år som filialstyrar ved Borgund filial. Stillingane er ikkje lyst
ut att og bibliotekstrukturen er til vurdering under budsjetthandsaminga no
til jul. Filialane er no midlertidig stengde, og ein ventar på avklaring om
dei skal leggast ned eller om dei skal vere opne med evt. redusert
opningstid.
Og på fylkesbiblioteket vil ein ikkje lenger treffe på Bjørg
Torkveen, men derimot Bjørg Fimreite, som no har tatt tilbake
jentenamnet sitt.
[Toppen]
Vi på fylkesbiblioteket ynskjer alle ei
riktig
God Jul!
[Toppen]
|
